اطلاعیه !
فرم عضویت در باشگاه مخاطبان









علیرضا شفاه
گروه مطالعات علوم دقیقه

دانشجوی دکتری فلسفه علم و فناوری

عضو شورای علمی موسسه علم و سیاست اشراق

عضو شورای سردبیری وبسایت علم و سیاست

مدیر مسئول فصلنامه علم و سیاست بابل

رئیس هیئت مدیره شرکت کیوان تیام غرب آسیا


a.shafah@scienceandpolitics.net


گروه مطالعات علوم دقیقه
روابط تاریخ و فلسفه علم - بخش پایانی
سخنرانی 1968 تامس کوهن در دانشگاه میشیگان

بنابراین، نزد مورخ، نظریه‌ها از جهات اساسی معینی کل‌گرایانه‌اند. تا آنجا که می‌تواند بگوید، آنها همیشه وجود داشته‌اند (گرچه نه به شکلی که بتوان به سادگی آنها را به نحو علمی توضیح داد)، و اینکه آنها همیشه همۀ پدیدارهای طبیعی قابل تصور را (گرچه نه اغلب با دقتی زیاد) تحت پوشش خود داشته‌اند. از چنین جهاتی آنها به وضوح شباهت با قوانین ندارند و در انحای رشد و ارزیابی‌شدن تفاوت‌های متناظرِ گریزناپذیری دارند. دربارۀ فرآیند اخیر بسیار کم می‌دانیم و مادام که نیاموزیم نظریه‌های منتخب گذشته را به نحو مناسبی بازسازی کنیم، چیز بیشتری هم نخواهیم آموخت.



گروه مطالعات علوم دقیقه
روابط تاریخ و فلسفه علم - بخش چهارم
سخنرانی 1968 تامس کوهن در دانشگاه میشیگان

مسئله این نیست که انگارۀ فیلسوفان از نظریه، زیاده انتزاعی است یا زیاده خالی از جزئیات است یا زیاده عام است. هم مورخان و هم دانشمندان می‌توانند دعوی کنند که به قدر فیلسوف از جزئیات صرف نظر می‌کنند تا امور اساسی را نگاه دارند و درگیر بازسازی عقلانی شوند. بلکه معضله تشخیص امور اساسی است. در نظر مورخانی که ذهن فلسفی دارند، فیلسوف علم به غلط عناصری را برای [تالیف] کل برگزیده و آن‌ها را وامی‌دارد تا کارکردی ارایه دهند که شاید از اساس مناسب آن نبوده‌اند و در عمل هم مسلما کاری نخواهند کرد، گرچه آن عمل به طور انتزاعی توصیف شده باشد.



سرمقاله
فرزند مردۀ یک رویای سیاسی
گفتار خدمت‌رسانی برای سیاست امروز ایران مضر است

اکنون این نیروها آزاد شده‌اند و در سیاست‌های رسمی جمهوری اسلامی خلیده‌اند. آنها به نام استقلال، جمهوری اسلامی را به سوی آن تعادل نامولد و سیاست‌زدای جدیدی سوق می‌دهند که همنوا با سیاست‌زدایی از منطقۀ ما است. مجموعۀ آن نیروها «تولید» را علیه «نیروهای مولد» به کار خواهند انداخت. این خطر بیش از هرجا در چهرۀ خدمت‌رسان دولت جدید ایران رخ خواهد نمود؛ جایی که حکومت مستضعفین جای خود را به ایدۀ سیاست‌زدایی شدۀ «خدمت به محرومین» می‌دهد



گروه مطالعات علوم دقیقه
زندگیِ ناامید
به بهانهٔ حذف انتگرال از کتب آموزشی دبیرستان

آیا انسان شجاعت آن را دارد که این جهان بیمار را بر دوش بکشد و ناامید نشود؟ ریاضی تمرین این شجاعت است. تمرین امید به شگفتی. زیرا ریاضیات نه با کاربردهایش بل با کشف قطعیت چونان معجزه‌ا‌ی، در میان جهانی که بیماری از سر و روی آن می بارد، با امید به اینکه انسان می‌تواند در این جهان بیمار خودش بماند، زنده مانده است.



سرمقاله
تصمیم، پرنده‌ی آتش است
دولت سیزدهم موظف است تصمیم بگیرد

سیاست در چنین کارزاری با یک گزارۀ اساسی طرح می‌شود: «تغییر اساسی، نیازمند شرایط بحرانی است». همهٔ آن شجره‌های فاسدی که میوه‌هایشان به شکل ضعف و حقارت ما در مواجهه با مسائل عاجل‌مان بروز کرده است، تنها در شرایط چنین بروز و ظهور بحرانی‌ای، می‌توانسته «از-جا-کندنی» جلوه کند. ما سال‌هاست از آن درخت‌ها میوه می‌خوریم و حقیقت آن است که این تغذیه، نظم حیات ما را پرورده و شکل داده است.



گروه مطالعات علوم دقیقه
تجربۀ ریاضیات
مقدمۀ هنری پوانکاره بر کتاب «علم و فرضیه»

آیا حواس ما فضا را بر ما عرضه می‌کنند؟ خیر، که اگر فضا را حواسمان به ما عرضه کرده بودند مطلقاً با فضای هندسه متفاوت بود. آیا هندسه از تجربه سرچشمه می‌گیرد؟ بحث دقیق پاسخ خواهد داد: خیر! بنابراین نتیجه می‌گیریم که اصول هندسه فقط توافق‌هایی هستند؛ اما این توافقات دلبخواهانه نیست.



 1   

موسسه علم و سیاست اشراق
تهران خیابان شریعتی،بالاتر از طالقانی
خیابان بوشهر،پلاک21،واحد5
شماره تماس : 09355643099



عضویت در باشگاه مخاطبین

نزد آن­ها که دانایی را حق خود می‌دانند، پرسش از قیمت علم پرسشِ حسابگرانی محافظه­ کار است که نهایتاً حاضرند زندگی کنند به هر قیمتی. با این حال، آموختن به چه قیمتی؟ این سؤال حتی اگر از سرِ بی­حالی و خستگی بر زبان آمده باشد در ما امید و هراسی زنده می‌کند، نکند این راه که رفتن دارد و بازگشتن نه، دست‌کم برای من، بی‌سرانجام و بی‌حاصل باشد. آن‌ که با خود چنین نجوایی نداشته باشد، نه قدر زندگی بلکه پیش از آن، قدر خود علم را ندانسته است، چرا که علم پیش از هر گزاره‌ی صادقی که درباره‌ی چیزی داشته باشد، مدعی زندگی انسان است؛ هر آنکه خود را وقف چیزی همچون علم نمی‌کند، شخصیتی بی‌قدر است.

(تمام حقوق متعلق به موسسه علم و سیاست اشراق است)